MPSC परीक्षेत चालू घडामोडींसोबतच स्थिर सामान्य ज्ञान (Static GK) देखील अत्यंत महत्त्वाचे असते. इतिहास, भूगोल, राज्यशास्त्र, विज्ञान आणि महाराष्ट्र विशेष माहिती या विषयांवर नियमितपणे प्रश्न विचारले जातात. खालील १० महत्त्वाचे GK विषय आजच्या अभ्यासासाठी उपयुक्त आहेत.
१. भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार – डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
भारतीय राज्यघटनेच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर होते. त्यांना “भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार” म्हणून ओळखले जाते. भारतीय संविधान २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी स्वीकारण्यात आले आणि २६ जानेवारी १९५० पासून अंमलात आले. MPSC मध्ये संविधानाशी संबंधित प्रश्न वारंवार विचारले जातात.
२. महाराष्ट्रातील सर्वोच्च शिखर – कळसूबाई
अहमदनगर जिल्ह्यातील कळसूबाई हे महाराष्ट्रातील सर्वात उंच शिखर असून त्याची उंची सुमारे १,६४६ मीटर आहे. याला “महाराष्ट्राचे एव्हरेस्ट” असेही म्हटले जाते. महाराष्ट्र भूगोलातील हा अतिशय महत्त्वाचा मुद्दा आहे.
३. गोदावरी नदी – दक्षिण गंगा
गोदावरी ही भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात लांब नदी आहे. तिचा उगम नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर येथे होतो. तिला “दक्षिण गंगा” म्हणून ओळखले जाते. महाराष्ट्राच्या भूगोलात या नदीला विशेष महत्त्व आहे.
४. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म
छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म पुणे जिल्ह्यातील शिवनेरी किल्ल्यावर झाला. महाराष्ट्राच्या इतिहासात शिवाजी महाराजांचे स्थान अद्वितीय आहे. MPSC मध्ये मराठा साम्राज्य हा अत्यंत महत्त्वाचा विषय मानला जातो.
५. भारतातील सर्वात मोठे वाळवंट
थार वाळवंट हे भारतातील सर्वात मोठे वाळवंट असून ते प्रामुख्याने राजस्थान राज्यात पसरलेले आहे. भारतीय भूगोलातील हा वारंवार विचारला जाणारा प्रश्न आहे.
६. मूलभूत कर्तव्यांची ओळख
भारतीय संविधानात मूलभूत कर्तव्ये ४२ व्या घटनादुरुस्तीने १९७६ मध्ये समाविष्ट करण्यात आली. सध्या भारतीय नागरिकांसाठी ११ मूलभूत कर्तव्ये आहेत. राज्यघटना विषयातील हा अत्यंत महत्त्वाचा मुद्दा आहे.
७. भारताची पहिली प्राचीन संस्कृती
सिंधू संस्कृती (Indus Valley Civilization) ही भारतातील सर्वात प्राचीन नागरी संस्कृती मानली जाते. मोहेंजोदारो येथील “ग्रेट बाथ” हे तिचे प्रसिद्ध वैशिष्ट्य आहे. इतिहास विषयातील हा मूलभूत प्रश्न आहे.
८. पेशीचे ऊर्जा केंद्र
मायटोकॉन्ड्रिया याला पेशीचे “Powerhouse of the Cell” म्हटले जाते. कारण पेशीला आवश्यक असलेली ऊर्जा निर्माण करण्याचे कार्य ते करते. विज्ञान विषयातील हा नेहमी विचारला जाणारा प्रश्न आहे.
९. महाराष्ट्र राज्याची स्थापना
१ मे १९६० रोजी महाराष्ट्र राज्याची स्थापना झाली. दरवर्षी १ मे हा दिवस महाराष्ट्र दिन म्हणून साजरा केला जातो. महाराष्ट्र विशेष अभ्यासक्रमात हा मुद्दा अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
१०. भारतीय अंतराळ कार्यक्रमाचे नेतृत्व
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था म्हणजेच ISRO ही भारताच्या अंतराळ कार्यक्रमाचे नेतृत्व करणारी प्रमुख संस्था आहे. गगनयान, चांद्रयान आणि आदित्य-L1 यांसारख्या मोहिमांमुळे ISRO जगभर चर्चेत आहे. विज्ञान व तंत्रज्ञान विभागासाठी हा महत्त्वाचा विषय आहे.
MPSC परीक्षेत यश मिळवण्यासाठी चालू घडामोडींसोबतच इतिहास, भूगोल, राज्यशास्त्र, विज्ञान आणि महाराष्ट्र विशेष सामान्य ज्ञानाचा सखोल अभ्यास आवश्यक आहे. वरील १० विषयांची उजळणी केल्यास प्रिलिम्स परीक्षेतील अनेक प्रश्न सहज सोडवता येऊ शकतात. दररोज अशा प्रकारे १० महत्त्वाचे GK विषय अभ्यासल्यास तुमची तयारी अधिक मजबूत होईल.