१५ जून २०२६ चालू घडामोडी: MPSC परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टॉप १० राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय बातम्या

महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग (MPSC) तसेच PSI, STI, ASO, Group B आणि Group C परीक्षांसाठी चालू घडामोडी हा अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. १५ जून २०२६ रोजी देश-विदेशात घडलेल्या महत्त्वाच्या घटनांचा अभ्यास केल्यास परीक्षेत विचारल्या जाणाऱ्या चालू घडामोडींच्या प्रश्नांची तयारी अधिक प्रभावीपणे करता येते. चला तर मग पाहूया आजच्या दिवसातील टॉप १० महत्त्वाच्या बातम्या.

गुजरातची नवीन औद्योगिक नीती २०२६ आज जाहीर

गुजरात सरकारने १५ जून २०२६ रोजी राज्याच्या औद्योगिक विकासाला नवी गती देण्यासाठी नवीन औद्योगिक नीती २०२६ जाहीर केली. मुख्यमंत्री भूपेंद्र पटेल यांच्या हस्ते गांधीनगर येथील महात्मा मंदिरात या धोरणाचे अनावरण करण्यात आले.

या धोरणाचा मुख्य उद्देश राज्यात गुंतवणूक वाढवणे, रोजगारनिर्मितीला चालना देणे आणि उदयोन्मुख क्षेत्रांमध्ये उद्योगांना प्रोत्साहन देणे हा आहे. सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग (MSME), प्रगत उत्पादन तंत्रज्ञान, डिजिटल नवकल्पना आणि व्यवसाय सुलभता यावर विशेष भर देण्यात आला आहे.

MPSC परीक्षेसाठी गुजरात हे भारतातील औद्योगिकदृष्ट्या सर्वाधिक प्रगत राज्यांपैकी एक असल्याचे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.

फ्रान्समध्ये ५२ वी G7 परिषद सुरू

१५ ते १७ जून २०२६ दरम्यान फ्रान्समधील एव्हियन-ले-बेन येथे ५२ वी G7 परिषद आयोजित करण्यात आली आहे. फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन हे या परिषदेचे यजमान आहेत.

भारत G7 चा सदस्य नसला तरी विशेष निमंत्रित देश म्हणून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी या परिषदेत सहभागी झाले आहेत. जागतिक अर्थव्यवस्था, हवामान बदल, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, ऊर्जा सुरक्षा आणि भू-राजकीय घडामोडी यांसारख्या महत्त्वाच्या विषयांवर चर्चा होणार आहे.

स्पर्धा परीक्षांमध्ये G7 सदस्य देश आणि त्यांच्या कार्यक्षेत्राबाबत प्रश्न विचारले जातात.

स्किल इंडिया अभियानाला १२ वर्षे पूर्ण

केंद्र सरकारच्या स्किल इंडिया उपक्रमाला जून २०२६ मध्ये १२ वर्षे पूर्ण झाली. देशातील युवकांना रोजगारक्षम कौशल्ये उपलब्ध करून देण्यासाठी हा उपक्रम २०१५ मध्ये सुरू करण्यात आला होता.

गेल्या बारा वर्षांत देशातील औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांची (ITI) संख्या ९,७७६ वरून १३,८८८ पेक्षा जास्त झाली आहे. यामुळे लाखो युवकांना तांत्रिक आणि व्यावसायिक प्रशिक्षणाची संधी मिळाली आहे.

भारताला जागतिक कौशल्य केंद्र बनवण्याच्या दिशेने स्किल इंडिया हा महत्त्वाचा कार्यक्रम मानला जातो.

देशातील फळे आणि भाजीपाला उत्पादनात वाढ

कृषी आणि शेतकरी कल्याण विभागाने २०२५-२६ साठी बागायती पिकांच्या दुसऱ्या आगाऊ अंदाजाची घोषणा केली आहे. या अंदाजानुसार देशातील एकूण बागायती उत्पादन ३,७७७.७६ लाख टनांपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे.

फळांचे उत्पादन १,२१४.७५ लाख टन तर भाजीपाल्याचे उत्पादन २,२१० लाख टन इतके राहण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. हे भारताच्या कृषी क्षेत्रातील सातत्यपूर्ण प्रगतीचे द्योतक मानले जात आहे.

कृषीविषयक आकडेवारी MPSC मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी उपयुक्त ठरते.

IN-SPACe कडून तीन भारतीय स्पेस स्टार्टअप्सची निवड

भारतीय राष्ट्रीय अंतराळ प्रोत्साहन व प्राधिकरण केंद्र (IN-SPACe) ने आपल्या टेक्नॉलॉजी अॅडॉप्शन फंड योजनेसाठी तीन भारतीय स्पेस स्टार्टअप्सची निवड केली आहे.

Astrobase Space Technologies, SataSure Analytics आणि TM2SPACE Technologies या कंपन्यांना या योजनेअंतर्गत आर्थिक मदत मिळणार आहे. याशिवाय गुजरातमध्ये स्पेस टेक्नॉलॉजीसाठी कॉमन टेक्निकल फॅसिलिटी उभारण्यासाठी राज्य सरकारसोबत करार करण्यात आला आहे.

भारताच्या वाढत्या खासगी अंतराळ क्षेत्रासाठी ही महत्त्वाची घडामोड मानली जात आहे.

जागतिक बँकेने भारताचा आर्थिक विकासदर वाढवला

जागतिक बँकेने जून २०२६ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या Global Economic Prospects अहवालात भारताच्या आर्थिक विकासदराचा अंदाज वाढवून ६.६ टक्के केला आहे.

पूर्वी हा अंदाज ६.५ टक्के होता. तसेच आर्थिक वर्ष २०२७-२८ मध्ये भारताचा विकासदर ७.२ टक्क्यांपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.

जागतिक आर्थिक अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर भारत जगातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या प्रमुख अर्थव्यवस्थांपैकी एक म्हणून कायम आहे.

भारतात तयार झालेल्या पहिल्या C295 विमानाची यशस्वी चाचणी

टाटा अॅडव्हान्स्ड सिस्टिम्स आणि एअरबस यांनी भारतात तयार करण्यात आलेल्या पहिल्या C295 लष्करी वाहतूक विमानाची यशस्वी चाचणी पूर्ण केली आहे.

वडोदरा येथील अंतिम असेंब्ली लाईनमधून उड्डाण करणारे हे विमान ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. भारतीय वायुदलासाठी एकूण ५६ विमानांच्या पुरवठ्याचा करार करण्यात आला आहे.

संरक्षण क्षेत्रातील स्वावलंबनाच्या दृष्टीने ही ऐतिहासिक उपलब्धी आहे.

आसाम-नागालँड तेल उत्पादनासाठी त्रिपक्षीय सामंजस्य करार

केंद्र सरकार, आसाम आणि नागालँड सरकार यांच्यात तेल आणि नैसर्गिक वायू उत्पादन वाढवण्यासाठी त्रिपक्षीय सामंजस्य करार करण्यात आला आहे.

या करारामुळे सुमारे ३१ वर्षांनंतर नागालँडमध्ये तेल उत्पादन पुन्हा सुरू होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. सीमावर्ती भागांमधील ऊर्जा संसाधनांचा अधिक प्रभावी वापर करण्यासाठी हा करार महत्त्वाचा मानला जातो.

ऊर्जा सुरक्षा आणि नैसर्गिक संसाधन व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने ही महत्त्वाची बातमी आहे.

केन विल्यमसनची आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती

न्यूझीलंडचा माजी कर्णधार आणि जगातील सर्वोत्तम फलंदाजांपैकी एक असलेल्या केन विल्यमसनने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केली आहे.

१६ वर्षांच्या कारकिर्दीत त्याने १९,३४६ धावा आणि ४८ शतके झळकावली. २०२१ मध्ये न्यूझीलंडला जागतिक कसोटी अजिंक्यपद मिळवून देण्यात त्याची महत्त्वाची भूमिका होती.

क्रीडा क्षेत्रातील ही २०२६ मधील सर्वात चर्चित घटनांपैकी एक ठरली आहे.

आंतरराष्ट्रीय अल्बिनिझम जागरूकता दिन १३ जून रोजी साजरा

दरवर्षी १३ जून रोजी संयुक्त राष्ट्रांच्या वतीने आंतरराष्ट्रीय अल्बिनिझम जागरूकता दिन साजरा केला जातो. अल्बिनिझम असलेल्या व्यक्तींचे अधिकार, सन्मान आणि सामाजिक समावेश याबाबत जागरूकता निर्माण करणे हा या दिवसाचा उद्देश आहे.

२०२६ सालची संकल्पना होती – “Proudly in My Skin: Celebrating All Skin Tones”. हा दिवस प्रथम २०१५ मध्ये साजरा करण्यात आला होता.

आंतरराष्ट्रीय दिवस आणि त्यांची थीम हा MPSC परीक्षेतील महत्त्वाचा घटक आहे.

निष्कर्ष

१५ जून २०२६ रोजीच्या या दहा महत्त्वाच्या चालू घडामोडी MPSC राज्यसेवा, संयुक्त गट ब व क, PSI, STI, ASO तसेच इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहेत. अर्थव्यवस्था, कृषी, अंतराळ, संरक्षण, आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि क्रीडा या सर्व क्षेत्रांतील महत्त्वाच्या घटनांचा यात समावेश असल्याने विद्यार्थ्यांनी या बातम्यांचे नियमित पुनरावलोकन करणे आवश्यक आहे.

परीक्षा टिप: प्रत्येक बातमीतील संस्था, व्यक्ती, राज्य, आकडेवारी आणि तारीख यावर आधारित MCQ प्रश्न तयार करून सराव केल्यास गुण वाढण्यास मदत होईल.